Aktualności

Zagraniczne zarobki nie do ukrycia

4 października 2013 | aktualności, Marcin Żuk

Wymiana informacji podatkowych w Unii Europejskiej może uderzyć w optymalizację podatkową
Prezydent podpisał we wtorek 17 września 2013 roku znowelizowaną Ordynację podatkową i ustawę o kontroli skarbowej. Zmiana ta dokonuje m.in. wdrożenia dyrektywy Rady 2011/16/UE z dnia 15 lutego 2011 roku w sprawie współpracy administracyjnej w dziedzinie opodatkowania i uchylającej dyrektywę 77/799/EWG.
Nowe przepisy przewidują mechanizmy wymiany informacji podatkowych, dzięki którym państwa Unii Europejskiej będą gromadzić informacje o dochodach osiąganych przez nierezydentów na ich terytorium, a następnie przekazywać je w określonych okolicznościach władzom podatkowym państwa rezydencji tych podatników. Mogą one w znaczący sposób ograniczyć lub utrudnić uchylanie się od opodatkowania, a nawet uznawane w obecnym stanie prawnym w Polsce za legalne, unikanie opodatkowania oraz dotknąć pośrednio lub bezpośrednio stosowane przez podmioty będące rezydentami podatkowymi w Polsce struktury mające na celu redukcję ciężarów podatkowych, zlokalizowane w innych państwach UE. Dużo zależy w tym zakresie od praktycznego podejścia organów podatkowych, jednak nie należy się spodziewać, że wymiana informacji podatkowych nie będzie sprawnie funkcjonowała. W ramach systemu wszystkie państwa UE mają wyznaczyć jedną jednostkę administracyjną, zwaną zgodnie z terminologią Dyrektywy centralnym biurem łącznikowym, której zadaniem będzie współpraca z innymi państwami UE w dziedzinie współpracy administracyjnej. W Polsce zadania te ma pełnić Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu w ramach Biura Wymiany Informacji Podatkowych w Koninie. Wymiana będzie się odbywać głównie przy wykorzystaniu zabezpieczonej sieci informatycznej (sieć CCN).

Obowiązkowa automatyczna wymiana informacji oraz spontaniczna wymiana informacji
Dyrektywa przewiduje dwa mechanizmy, na które warto szczególnie zwrócić uwagę. Pierwszy z nich to obowiązkowa automatyczna wymiana informacji przewidziana w artykule 8 Dyrektywy. Zgodnie z nim właściwy organ każdego z państw członkowskich przekazuje w drodze automatycznej wymiany właściwemu organowi któregokolwiek z pozostałych państw członkowskich informacje obejmujące okresy rozliczeniowe, począwszy od dnia 1 stycznia 2014 roku, którymi dysponuje w odniesieniu do osób zamieszkałych w tym innym państwie członkowskim, dotyczące określonych kategorii dochodu i kapitału (zgodnie z ich interpretacją na mocy krajowych przepisów państwa przekazującego informacje).
W pierwszej wersji Dyrektywy wymianą automatyczną objęte są wyłącznie: 1) dochody z zatrudnienia, 2) wynagrodzenia dyrektorów, 3) produkty ubezpieczenia na życie nieobjęte unijnymi aktami prawnymi dotyczącymi wymiany informacji i innych podobnych środków, 4) świadczenia emerytalne i rentowe, 5) własność nieruchomości i dochody z tego tytułu. Docelowo ta wymiana ma objąć też dywidendy, zyski kapitałowe i opłaty licencyjne, pozostałe dochody wygenerowane w odniesieniu do aktywów na rachunku finansowym, jakiekolwiek kwoty, w odniesieniu do których instytucja finansowa jest stroną zobowiązania lub dłużnikiem, włącznie z płatnościami z tytułu amortyzacji zadłużenia oraz sald na rachunkach.
Drugi tryb wymiany informacji podatkowych to wymiana spontaniczna uregulowana w artykule 9 Dyrektywy. Wynika z niego, że właściwy organ każdego z państw członkowskich przekazuje właściwemu organowi któregokolwiek z pozostałych zainteresowanych państw członkowskich informacje w każdym z następujących przypadków:
a) właściwy organ jednego państwa członkowskiego ma podstawy, aby przypuszczać, że może dojść do strat podatkowych w innym państwie członkowskim;
b) osoba podlegająca obowiązkowi podatkowemu uzyskuje obniżkę podatku lub zwolnienie z podatku w jednym państwie członkowskim, co byłoby podstawą do podwyższenia podatku lub powstania obowiązku podatkowego w innym państwie członkowskim;
c) kontakty gospodarcze między osobą podlegającą obowiązkowi podatkowemu w jednym państwie członkowskim a osobą podlegającą obowiązkowi podatkowemu w innym państwie członkowskim są prowadzone w co najmniej jednym kraju w taki sposób, że może to doprowadzić do oszczędności podatkowych w jednym z tych państw członkowskich lub w drugim lub w obydwu z nich;
d) właściwy organ państwa członkowskiego ma podstawy, aby przypuszczać, że oszczędność podatkowa może wynikać z fikcyjnych transferów zysków wewnątrz grupy przedsiębiorstw;
e) informacje przekazane jednemu państwu członkowskiemu przez właściwy organ innego państwa członkowskiego umożliwiły uzyskanie informacji, które mogą być istotne do określenia obowiązku podatkowego w tym drugim państwie członkowskim.

Znaczenie wymiany informacji podatkowych dla rezydentów podatkowych w Polsce
Bardzo ogólny sposób sformułowania zawartych w Dyrektywie przesłanek prowadzi do wniosku, że w praktyce wymiana może objąć szeroką gamę sytuacji, w których podatnicy będący rezydentami podatkowymi w Polsce uchylają się od opodatkowania lub unikają opodatkowania (które w obecnym stanie prawnym w Polsce nie jest sprzeczne z prawem). Przykładem może być wykorzystanie przez podatnika jego niezadeklarowanego i nieopodatkowanego dochodu (w sytuacji, w której, od tego dochodu powinien zostać zapłacony podatek dochodowy w Polsce) do nabycia nieruchomości zlokalizowanej na terytorium innego niż Polska państwa UE. Jeśli nabycie nastąpi przez taką osobę bezpośrednio, organ podatkowy państwa UE, w którym zlokalizowana jest nieruchomość, przekaże automatycznie organom podatkowym w Polsce informację np. o podatku od nieruchomości uiszczanym przez tego podatnika. To może z kolei wywołać wszczęcie w Polsce odpowiedniego postępowania podatkowego wobec tego podatnika odnośnie do ukrytego dochodu. Z opisanych przesłanek wynika, że wymianą informacji podatkowych mogą też być objęte kwestie z zakresu cen transferowych takie jak przypisanie zysku stałemu zakładowi za granicą oraz wycena podatkowa transferu zysków pomiędzy podmiotami powiązanymi.

Marcin Żuk
Doradca podatkowy ITCI

Kontakt

Napisz do nas

ITCI Sp. z o.o.

Nasze biuro mieści się przy ul. Filtrowej 65 w zabytkowym budynku będącym fragmentem kolonii Staszica. Kamienica z 1922 roku wybudowana została wg. projektu znanego architekta okresu dwudziestolecia międzywojennego Romana Felińskiego. W ostatniej dekadzie została poddana generalnemu remontowi. Obecnie dzięki naszym staraniom, po konsultacjach z konserwatorem zabytków przeprowadzono remont ogrodzenia i najbliższego otoczenia kamienicy. Zmianom ulega również zaprojektowany w duchu modernizmu sąsiadujący z kamienicą zabytkowy skwer Zieleńca Wielkopolskiego.

Adres: ul. Filtrowa 65 lok 45
02-055 Warszawa

Tel. +48 22 875 36 95

Faks +48 22 875 36 65

Mail sekretariat@itci.pl

ITCI Sp. z o.o.